Ниту
министерствата за внатрешни работи и за правда на нашата земја, парламентот
ниту пак законодавството сè уште немаат јасна визија за создавање и ратификување
нови членови во Казнениот закон, што полесно ќе ги санкционира лицата кои поседуваат
0,25 грама дрога за лична употреба, за разлика од оние кои се занимаваат со
шверц на наркотици.
Причината за ваквото "тапкање во место" повеќе од пет години се префрла
од МВР во Правда, а оттаму од Судот и парламентот и на крај топката се губи
низ одговорите во државниот систем и бирократија. За да биде трагедијата поголема,
во рамките на законодавството, во почетокот на 1993 година, во соработка со
повеќе еминентни правници и познавачи на условите во криминалот, во нашата држава
бил почнат проект за осовременување на двата први, и засега единствени, члена
од Казнениот закон, кој ги санкционира лицата кои поседуваат, користат или препродаваат
опојни дроги. Од засега непознати причини, проектот згаснал. Минало време, но
никој во оваа држава не се сетил да го измени ваквиот социјалистички закон,
што на сила е повеќе десетици години.
Изготвените кривични пријави од МВР брзо се праќаат до судот, но штом влезат
во судска надлежност, пријавите се губат низ правните лавиринти. Ваквото мислење
е поткрепено и од судиите во скопските судови, кои велат дека во државава имаат
најмногу работа со кривични пријави за лица кои поседувале мало количество дрога.
Постапката за докажување трае со недели или со месеци, а сето тоа е дополнителен
трошок на државава. Оттаму апелираат до своите во Правда и до Собранието итно
да се воведе нов закон, бидејќи судството и понатаму ќе тоне од безначајни полициски
пријави, на кои никој не ќе може да им го најде крајот.
Од МВР се јасни - државните надлежни органи ако не го сменат стариот закон,
ќе бидеме единствените во Европа и пошироко што немаат европска визија за личната
употреба на дрогата, па оттука странство на нас и понатаму ќе гледа како на
Западен, ама овој пат застарен, Балкан.
Министерството за правда во Хрватска поднесе барање и го воведе во употреба
најновиот и речиси најсофистициран закон на оваа проблематика. Законот е долг,
со кратки објаснувања, и со децидни ставови за казните или укорите за лицата
кои поседуваат дрога за лична употреба, а е строг спрема оние кои шверцуваат.
Во нашата земја надлежните правни и законодавни органи сў уште се немаат сетено,
или не сакаат, за пркосот што го предизвикува дрогата кај населението, па оттука,
како да им одговара законодавството, пред сè, полицијата и судот, да
се малтретира со застарен закон на кој му одминал векот на употреба.
По наше инсистирање од надлежните служби во Собранието на Македонија добивме
одговор дека ниту во парламентот, иако веќе 12 години државата е независна,
не стигнал предлог за измена на овој закон. Оттаму нў информираа дека ниту еден
пратеник досега ниту пак државна институција не потегнала ни пратеничко прашање
за олеснителни околности при употреба на дрогата за лична корист.
Реалноста е едно, фактите се друго. Полицијата, дневно, во просек открива по
десет случаи недозволено поседување и пуштање во промет опојни дроги, психотропни
супстанции или, пак, прекурзори, кои со полициска кривична пријава се процесуираат
до судовите. Се притвораат и дилерите кај кои полицијата ќе пронајде и по неколку
килограми дрога, како и оние кај кои се открива и по помалку од грам наркотици.
Ефикасноста на полицијата е повеќе од очигледна. За тоа говорат и последните
неколку акции кога беа откриени големи количества дрога, дел наменета за нашиот
наркопазар, а дел за пазарот во Западна Европа. Полицијата тој став го поткрепува
со откриените 99 килограми хашиш, во возило "опел кадет", сина боја
со тетовски таблички. Притворените гостиварци се обиделе да ја прошверцуваат
дрогата од земјава кон странство. Во МВР имаат забелешки зошто, полицијата постојано
макотрпно трага и открива дилери и препродавачи на дрога, а кога на ред ќе дојде
пријава од полицијата до судот за кривично дело недозволена трговија со дрога
процесот застанува и сў поретко добива своја завршница.
Во МВР бевме информирани дека од почетокот на јануари годинава досега полицијата
со кривична пријава за недозволено поседување дрога или за шверцување, низ своите
служби до судот процесуирала 200 кривични пријави. Во речиси 99 проценти, кривичните
пријави биле поткрепени со материјални докази и со искази од сведоци или со
признавање на осомничениот. Во 12 изминати месеци, полицијата поднела над 1.000
кривични пријави против дилерите. Најчесто, тоа биле пријави за шверцување или
за препродавање дрога, најчесто спакувана во мало количество, во минимум пет
пакувања од по 0,25 грама-една доза, што е доволна да опслужи минимум пет потенцијални
или постојани зависници. Во полицијата не се задоволни од тоа што шверцер или
препродавач на дрога, кај кого ќе се најдат 0,5 грама марихуана и оној кај кого
ќе се најдат 50 килограми хашиш или марихуана, се обвинуваат по иста постапка.
Полицискиот инспектор од Одделот за недозволена трговија при МВР вели:
"Од пред пет години, старата гарда наркомани изумреа или се смирени.
На сцена дојдоа младите. Со нив е потешко. Не сфаќаат дека дрогата е најголемото
зло на младите. Приведените, а најчесто тоа се млади лица на возраст до 20 години,
се бранат со фактот дека дрогата што е откриена кај нив им е за лична употреба.
Треба да ги користиме европските искуства и да биде изготвен закон што ќе биде
поригорозен за шверцерите на дрога. Франција, Швајцарија и Германија веќе имаат
закон кој најстрого ги санкционира ваквите лица, а нивниот закон е полиберален
кога станува збор за зависниците. Кривичните пријави, а има премногу, не вредат
ништо ако законот што треба да го спроведат судските власти е без строги казни
и санкции. Сепак, треба да се разликува оној кај кого ќе се најде грам марихуана
од оној кај кого ќе се откријат над пет килограми хероин".
"Проблемот во процесуирањето на предметите сврзани со недозволена
трговија со дрога е што бавната работа на судовите и на судиите, тешко ги исфрла
случаите на виделина. Поголем проблем е законската теснина околу обезбедувањето
на материјалните докази за изречувањето на казната што ја предвидува законот
во врска со делото за кое е осомничен приведениот. Во нашето судство владеат
анархија, мито и корупција. Јас како адвокат не паметам во последните десет
години некој криминалец за голем шверц на дрога да биде осуден на казна затвор
поголема од пет години. Самата констатација говори дека судиите или се компромитирани,
или имаат страв од криминалците", изјави скопскиот адвокат Ристо Петров.
Нашите соговорници од Основниот суд Скопје 1 тврдат дека причина за наводната
неажурност на судот по ваквите судски дела е обемната работа, некомплетираните
кривични пријави со материјални докази, потребни искази од сведоци. Од Основниот
суд Скопје 1 тврдат дека штом кривичната пријава пристигне од МВР до Судот,
тој постапува благовремено. Поточно, евентуално приведениот, како што налагаат
законите, му се предава на истражен судија, кој во зависност од доказите или
пак од делото за кое е осомничен сторителот, му одредува притвор во траење од
3 до 30 дена.
"Сè зависи од доказите, бидејќи без нив поднесената кривична пријава
ќе падне во "вода" кај обвинителството, кое потоа ја враќа на повторна
доработка. И сè повторно. Полицијата повторно треба да обезбеди докази,
предметот повторно се враќа до судот и тоа е синџир без крај. Сè би било
поинаку кога полицијата навремено ќе ги обезбеди доказите, што е новост и позитивност
во работењето на МВР во последните пет месеци. Досега, ретко се случувало да
се врати кривична пријава по член 215 или по член 216 од Казнениот закон на
Македонија, дела за кои најчесто се товарат трговците со дрога или, пак, шверцерите",
вели нашиот соговорник од Основниот суд во Скопје.
Познавачите на проблематиката по кривично право велат дека нашиот закон е многу
сиромав и само два члена од истиот закон ги опфаќаат сите дела сврзани со криминалот
со дрогата. Поточно, членот 215 вели - недозволено поседување и пуштање во промет
опојни дроги, психотропни супстанции или прекурзори, додека член 216 обвинува
за "овозможување" во претходното дело. Со ваквиот Кривичен закон,
Македонија е меѓу последните земји од Европа која нема современ казнен систем
за шверцерите и зависниците. Казните затвор што ги предвидуваат овие два члена
се движат од три месеци до седум години.
Според стручните мислења на нашите соговорници од Министерството за правда
и Собранието, во најкус можен рок мора да донесат нов закон за проблемот на
дрогата и нејзиното санкционирање. Криминалците кои се осудени на пет години,
со одлежени две години в затвор за добро поведение, ќе шетаат на улица и пак
ќе почнат да се занимаваат со стариот занает - шверцот и препроджабата на дрога.
Трагично е, велат од Министерство за правда, што нашите правници и по 13 години
независност сè уште немаат донесено нов современ закон за трговија со
дрога, а уште потрагично, велат оттаму, е што таков закон нема дадено ни во
собраниска процедура. Се дотогаш, нашиот Кривичен закон ќе биде неправеден и
исто ќе ги третира и оние кои поседуваат 0,5 грама марихуана и оние кои шверцувале
над 100 килограми хероин или кокаин.
http://utrinskivesnik.com.mk/
Последни коментари