По прашањето на постоењето на Бог (како супериорно суштество, и вон доменот на сите религии), постојат три главни филозофски правци или верувања: оние кои го докажуваат неговото постоење (теисти), оние кои го спорат (атеисти) и оние кои сметаат дека таквото прашање не може да се одговори (агностици). Подолу ќе набројам некои од главните аргументи и тврдења, сублимирани во нивната суштина.

Аргументи за постоење на Бог (теизам)

1. Паскаловата Претпоставка е аргумент за постоење на Бог кој не се базира на доказ дека Бог постои, туку дека неговото постоење е во наш интерес. Ова тврдење се потпира на можните последици од верувањето и неверувањето во Бог. Ако веруваме во Бог, и ако тој постои, тогаш ќе добиеме награда за тоа во Рајот, а ако не постои, нема да изгубиме речиси ништо. Од друга страна, ако не веруваме во Бог, и ако тој постои, ќе добиеме казна во Пеколот, а ако не постои, тогаш не сме добиле речиси ништо.

2. Онтолошкиот Аргумент е аргумент кој се обидува да го докаже постоењето на Бог преку апстрактно резонирање. Почнува со објаснување на концептот на Бог. Дел од она на што се мисли кога се зборува за Бог е „совршено суштество“. Тоа и е значењето на Бог. И секако, Бог кој постои е подобар од Бог кој не постои. Да се зборува за Бог како совршено суштество значи да се имплицира дека тој постои. Ако совршенството на Бог е дел од концептот на Бог, и ако совршенството го имплицира постоењето на Бог, значи и концептот на Бог имплицира негово постоење.

3. Космолошкиот Аргумент е аргумент кој e поврзан со настанувањето на Светот. Идеата дека Универзумот има бескрајно минато, дека се враќа назад до бескрај, е и филозофски и научно проблематичен. Се' укажува дека тоа дека има точка во времето кога Универзумот почнал да постои. Овој почеток или бил предизвикан, или непредизвикан. Аргументот сугерира дека непредизвикан почеток на Универзумот е невозможен (од ништо излегува само ништо). Според тоа, Универзумот е предизвикан од нешто надвор од него. Ова е и дел од христијанската доктрина за Креирањето.

4. Телеолошкиот Аргумент е базиран на редот во Светот и постоењето на суштество кое го создала со одредена цел. Универзумот е многу сложен. Огромен е, а има и комплексни природни закони, од кои еден дел е сеуште непознат. Но истовремено е и строго подреден; служи на некаква цел. Светот дава услови за развој и одржување на живот. Постојат многу можности Универзумот да бил различен, а многу од нив и не би поддржувале живот. Неможно е да се каже дека редот е создаден преку случајност. Поверодостојно и повеќе можно е дека Универзумот е ваков бидејќи е таков создаден од Бог, кој го имал во план создавањето на животот.

5. Моралниот Аргумент е аргумент кој се движи од постоењето на моралноста кон постоењето на Бог. Постоењето на Бог е потребна состојба за постоењето на моралот. Моралноста се состои од множество од команди, а не може да има команди без командант. Решението може да се најде во авторитетот на моралноста. Командите се авторитетни колку и оној кој ги командува, а моралниот авторитет ги надминува сите човечки институции. Значи, моралноста е управувана од некој, чиј авторитет ги надминува сите човечки институции. Тоа може да биде само Бог.

6. Аргументот на Религиозното Искуство тврди дека личните религиозни искуства можат да им го докажат постоењето на Бог на оние кои ги имаат. Човекот може да го забележи само тоа што постои, па така Бог мора да постои, бидејќи има такви кои го искусиле. Додека од една страна религиозните искуства и самите создаваат директен доказ за постоењето на Бог за тие среќници што ги имаат, фактот што многу луѓе тврдат дека ги имаат овие религиозни искуства исто така создава индиректен доказ за оние кои ги немаат лично.

7. Аргументот на Чудата е аргумент дека случувањето на чудата демонстрира и постоење на Бог и вистинитост на Христијанството. Според Библијата, Исусовата мисија е придружена од чести чудесни знаци и случки, кои покажуваат дека неговото учење доаѓа од Бог Отецот. Неговото воскреснување е најголемо од нив, а многумина и денес тоа го земаат како основа за нивното верување. А натприродните појави можат да се случат само ако се управувани од натприродно суштество.

Аргументи за непостоење на Бог (атеизам)

1. Претпоставката на атеизмот
Атеистите често сугерираат дека нивната позиција е „преддефинирана“, или однапред дадена, а тоа е претпоставката на атеизмот (нешто слично како презумпцијата на невиност - секој е невин додека не се докаже спротивното). Ова става товар за докажување врз теистите; ако теистот не успее да пласира убедлив доказ за постоењето на Бог, тогаш атеистот е оправдан во својот атеизам. Презумпцијата на атеизмот може да се изгради на два начина, каде едниот резултира со презумпција на лабав атеизам, а другиот презумпција на цврст атеизам.

2. Проблемот на Злото
Проблемот на злото е проблем за балансно изедначување на постоењето на сезнаен (омнисиентен), семоќен (омнипотентен) и благонаклон (беневолентен) Бог, со постоење на свет полн со зло и страдање. Ако Бог е омнисиентен, тогаш тој ЗНАЕ што да стори за да нема ни зло, ни патење. Ако Бог е омнипотентен, тогаш тој МОЖЕ да направи да нема ни зло, ни страдање. Ако Бог е беневолентен, тогаш тој САКА да направи да нема ни зло, ни страдање. Но, ако Бог знае како, ако може и ако сака да нема ни зло, ни страдање, зошто тогаш тоа не го прави? Наједноставниот одговор е дека Бог тоа не го прави, бидејќи не постои. Ова е далеку најпопуларниот атеистички аргумент.

3. Проблемите со божествената семоќност
Доктрината за божествената омнипотентност е доктрина дека Бог е семоќен. Но, понекогаш се оспорува концептот на омнипотенција како парадоксален, логички некохерентен, и дека е логички неможно да постои било какво битие кое е омнипотентно. Оваа позиција, ако се земе за одржлива, го исклучува постоењето на Бог.

4. Проблемите со божествената сезнајност
Доктрината за божествената омнисиентност е доктрина дека Бог е сезнаен. Доктрината за божествената сезнајност се соочува со повеќе филозофски приговори; има поголем број расправи во филозофијата на религијата кои тврдат дека демонстрираат дека Бог не може да знае се'. Меѓу нив се и расправите дека доктрината на божествената омнисиентност е логички неповрзана, дека е неконзистентна со следната (христијанска) доктрина за божествената беспрекорност (т.е. доктрина дека Бог не може да направи грев), и дека е побиена со фактот за човечката слобода. Ако било кој од овие аргументи е успешен, тогаш не може да постои омнисиентен Бог.

5. Проблемите со божествената праведност
Доктрината за божествената праведност е исто така подложена на критики. Прво, испаѓа дека е во конфликт со идеата дека Бог простува. Праведен Бог ќе се погрижи секој да го добие тоа што го заслужува; Бог кој простува прави нечии гревови да поминат неказнето. Второ, христијанскиот поглед на Рајот и Пеколот испаѓаат неправедни, и тоа на многу начини. Пеколот, на пример, испаѓа да им нанесува бескрајно голема и бескрајно долга казна на оние кои се таму испратени. Така, како може некој конечен грев да заслужува бесконечна казна? Праведните казни и награди се пропорционални со лошите и добрите дела на лицата кои ги заслужиле. Рајот и Пеколот имаат само две состојби: се' или ништо. Според тоа, тие не можат да бидат праведни.

6. Полемиката за автономијата
Полемиката за автономијата е расправата дека постоењето морално автономни застапници е неконзистентно со постоењето на Бог, и дека ако морално автономните застапници постојат, тогаш тоа го побива постоењето на Бог. Бог, ако постои, е вреден за обожување. Но, ако едно битие е вистински вредно за обожување, тогаш тоа има полно право на нашата безусловна послушност. Од друга страна, моралните застапници не мора да пружат безусловна послушност кон ниеден друг застапник. Моралното застапништво бара автономија, па така идеата за морална обврска да се откажат од својата автономност е некохерентна; со откажување од сопствената автономност тие престануваат да бидат морални застапници и со тоа престануваат да имаат морални обврски. Значи, не можеме да имаме обврска за безусловна послушност кон било кој застапник, па така и не може да има било каков застапник кој е вреден за обожување. Оттука следува дека не може да има Бог.

Агностицизам

Агностицизмот е поглед кој тврди дека знаењето дали Бог постои или не е недостижно, и дека не можеме да бидеме во право ни верувајќи дека Бог постои, ни верувајќи дека Бог не постои. Има два пристапа кои се во прилог на полемиката на овој поглед: прво, дека може да се тврди дека знаењето за постоењето на Бог е недостижно според тоа што ниту еден доказ не може да го оправда религиозното верување, и второ, дека може да се тврди дека знаењето за постоењето на Бог е недостижно бидејќи доказите за постоењето на Бог се недостижни.

1. Полемиката за несигурноста
Полемиката за несигурноста го разгледува фактот дека не можеме да постигнеме сигурност или извесност за тоа дали Бог постои, и со него го оправдува агностицизмот. Полемиката сугерира дека било какво тврдење во прилог на теизмот или атеизмот води кон невистинитост, и како такво треба да се отфрли. Секако, таквите дискутабилни тврдења ги прифаќаме како доволно оправдување за многу од нашите верувања, па така ова тврдење за несигурноста ќе биде убедливо само ако има причина за да се бара подобар доказ кога се одговараат религиозните прашања, во споредба со причините за барање доказ во другите случаи. Една таква причина е важноста да се биде во право кога се работи за постоењето на Бог.

2. Полемиката за непоимливоста
Алтернативниот пристап во полемизирањето во прилог на агностицизмот е полемиката која доаѓа од непоимливоста. Теистите често се задоволуваат со изјавата дека ние не сме способни да го појмиме (разбереме) Бог, дека неговото битие ги трансцендентира нашите овоземски искуства и дека нашите концепти, кои се деривираат од таквите наши искуства, не можат да се искористат за да го опишеме Бог. Ако ова е точно, тогаш истото може да се смета за тврдење кое е во прилог на агностицизмот; ако не можеме да го појмиме Бог, тогаш не можеме ни со сигурност да носиме заклучоци поврзани со неговото постоење.

Земено од Panta Rei: „Постоење на Бог“.